Aspekt (postać) czasownika to informacja, która określa, czy czynność określona przez dany czasownik została lub może zostać zakończona. Wyróżniamy dwa rodzaje aspektu:
- dokonany (kiedy mowa o czynności zakończonej), np. kupić, zjeść;
- niedokonany (kiedy mowa o czynności niezakończonej), np. kupować, jeść.
Dla zainteresowanych
W języku polskim istnieją również czasowniki jednoaspektowe i bezaspektowe.
- czasowniki jednoaspektowe nie mają odpowiedników dokonanych, np. drasnąć;
- czasowniki bezaspektowe to takie, których aspektu nie da się określić, np. móc, potrafić.
Pary aspektowe
Pary aspektowe to takie pary czasowników, które odnoszą się do tej samej czynności, ale jeden z nich ma aspekt dokonany, a drugi niedokonany, np.
pić – wypić
grać – zagrać
kosić – skosić
Powyższe pary aspektowe są bardzo łatwe w identyfikacji, ponieważ różnią się jedynie przedrostkiem.
Istnieją również pary aspektowe, które różnią się przyrostkiem, np.
przegrywać – przegrać
krzyczeć – krzyknąć
Ostatnią, najtrudniejszą do identyfikacji, grupę stanowią czasowniki, których dokonany (lub niedokonany) odpowiednik ma zupełnie inną formę, np.
brać – wziąć
