Imiesłów

Imiesłowy są nieosobową formą czasownika.

Dzielą się na dwie grupy:

• imiesłowy przymiotnikowe (odmieniają się jak przymiotnik), np. grający, grany;

• imiesłowy przysłówkowe (są nieodmienne), np. grając, zagrawszy.

Wyróżniamy imiesłowy przymiotnikowe i imiesłowy przysłówkowe.

Imiesłowy przymiotnikowe dzielą się na:

• Imiesłowy przymiotnikowe czynne
  Kończą się na -ący ( grający, płaczący).
  Można je utworzyć od czasowników z aspektem niedokonanym (śpiewać – śpiewający).

• Imiesłowy przymiotnikowe bierne
  Kończą się na -any (przegrany, zrobiony) lub -yty (wykryty).
  Można je utworzyć od czasowników przechodnich (takich, które pojawiają się w stronie biernej), np. gotować – gotowany.

Imiesłowy przysłówkowe dzielą się na:

• Imiesłowy przysłówkowe współczesne
  Kończą się na -ąc (robiąc, grając).
  Można je utworzyć od czasowników niedokonanych, np. śpiewać – śpiewając.

• Imiesłowy przysłówkowe uprzednie
  Kończą się na -wszy i -łszy (zrobiwszy, znalazłszy).
  Można je utworzyć od czasowników dokonanych, np. zaśpiewać – zaśpiewawszy.

• Imiesłowy przymiotnikowe czynne (np. grający, płaczący):
  Można je utworzyć od czasowników niedokonanych (śpiewać – śpiewający).

• Imiesłowy przymiotnikowe bierne (np. przegrany, zrobiony, wykryty):
  Można je utworzyć od czasowników przechodnich (takich, które pojawiają się w stronie biernej), np. gotować – gotowany.

• Imiesłowy przysłówkowe współczesne (np. robiąc, grając):
  Można je utworzyć od czasowników niedokonanych, np. śpiewać – śpiewając.

• Imiesłowy przysłówkowe uprzednie (np. zrobiwszy, znalazłszy):
  Można je utworzyć od czasowników dokonanych, np. zaśpiewać – zaśpiewawszy.

Wyróżniamy dwa rodzaje imiesłowów przymiotnikowych:

Imiesłowy przymiotnikowe czynne

Kończą się na -ący, np. grający, płaczący, robiący.
Można je utworzyć od czasowników z aspektem niedokonanym (śpiewać – śpiewający).

Imiesłowy przymiotnikowe bierne

Kończą się na -any, np. przegrany, zrobiony, lub -yty, np. wykryty.
Można je utworzyć od czasowników przechodnich (takich, które pojawiają się w stronie biernej), np. gotować – gotowany.

Imiesłowy przymiotnikowe są odmienne i odmieniają się przez:

• przypadek (grający – grającego, grającym…, wykryta – wykrytej, wykrytą…)
• liczbę (zrobiony – zrobieni, zatrudniona – zatrudnione)
• rodzaj (przykryty, przykryta, przykryte)

Wyróżniamy dwa rodzaje imiesłowów przysłówkowych:

Imiesłowy przysłówkowe współczesne

Kończą się na -ąc, np. robiąc, grając.
Można je utworzyć od czasowników niedokonanych, np. śpiewać – śpiewając.

Imiesłowy przysłówkowe uprzednie

Kończą się na -wszy i -łszy, np. zrobiwszy, znalazłszy.
Można je utworzyć od czasowników dokonanych, np. zaśpiewać – zaśpiewawszy.

Imiesłowy przysłówkowe tworzą imiesłowowe równoważniki zdania.