Liczebnik

Liczebnik to odmienna część mowy, która odpowiada na pytania Ile? Który z kolei?.

Oznacza liczbę, ilość lub kolejność.

Przykłady liczebników: jeden, trzynaście, pierwszy, dwoje, półtora, pięć siódmych, dużo.

Wyróżniamy kilka rodzajów liczebników: główne, porządkowe, zbiorowe, ułamkowe, nieokreślone. Więcej informacji na temat rodzajów liczebnika znajdziesz tu.

Liczebnik w zależności od rodzaju może odmieniać się przez przypadek, rodzaj i liczbę. Więcej informacji na temat odmiany liczebnika znajdziesz tu.

Wyróżniamy kilka rodzajów liczebników:

• główne, np. jeden, dziesięć, pięćdziesiąt;
  
• porządkowe, np. pierwszy, dziesiąty, pięćdziesiąty;
  
• zbiorowe, np. dwoje, czworo;
  
• ułamkowe, np. pół, jedna piąta, ćwierć;
  
• nieokreślone, np. kilka, kilkaset, mnóstwo.

Liczebniki główne to „zwykłe” liczebniki oznaczające liczbę osób, przedmiotów lub zjawisk, np.
pięć kobiet, trzy samochody, dziesięć dni

Liczebniki zbiorowe również oznaczają liczbę osób lub przedmiotów, z tą różnicą, że łączą się z nazwami istot młodych (zakończonych na -ę oraz rzeczownikiem dzieci) lub tzw. Pluraliami Tantum, czyli rzeczownikami, które mają tylko liczbę mnogą, a także ze zbiorami, w których występują zarówno mężczyźni, jak i kobiety, np.

nazwy istot młodych: troje dzieci, dwoje kurcząt
Pluralia Tantum: dwoje drzwi, troje sań
zbiory: troje studentów, pięcioro nauczycieli

Odmiana liczebnika zależy od jego typu:

• liczebniki główne, np. jeden, dziesięć, pięćdziesiąt, odmieniają się przez przypadek (jeden, jednego) i rodzaj (jeden, jedna, jedno).
• liczebniki porządkowe, np. pierwszy, dziesiąty, pięćdziesiąty, odmieniają się przez przypadek (pierwszy, pierwszego), liczbę (pierwszy, pierwsi), rodzaj (pierwszy, pierwsza, pierwsze).
• liczebniki zbiorowe, np. dwoje, czworo, odmieniają się przez przypadek (dwoje, dwojgu, dwojga).