Lista notatek
Odmiana nazw własnych
Podtematy
Odmiana nazwisk polskich
Nazwiska w języku polskim mogą się odmieniać przez przypadki. Sposób odmiany zależy przede wszystkim od płci osoby noszącej nazwisko oraz zakończenia nazwiska.
Nazwiska męskie
Nazwiska męskie zazwyczaj są odmienne, zarówno te zakończone na spółgłoskę, np. Grzelak, Grzelaka, Grzelakowi…, jak i na samogłoskę, np. Kowalski, Kowalskiego, Kowalskiemu….
Nazwiska żeńskie
Nazwiska zakończone na spółgłoskę są nieodmienne, np. Anna Nowak, Anny Nowak, Annie Nowak….
Nazwiska zakończone na -ska i -cka odmieniamy jak przymiotniki, np. Kowalska, Kowalskiej….
Nazwiska zakończone na -owa również odmieniamy jak przymiotniki, np. Kowalczykowa, Kowalczykowej….
Inne nazwiska żeńskie zakończone na -a odmieniają się jak rzeczowniki o podobnej budowie, np. Bonda, Bondy, Bondzie….
Odmiana nazwisk obcego pochodzenia
Nazwiska męskie
Nazwiska zakończone na spółgłoskę oraz na -y, które stoi po samogłosce, odmieniają się jak nazwiska polskie, np.
Macron – Macrona – Macronowi – Macrona – Macronem – Macronie
Disney – Disneya – Disneyowi – Disneyem – DisneyuNazwiska zakończone na -y, które stoi po spółgłosce, odmieniają się jak przymiotniki. Należy pamiętać o tym, że w D., C. i B. zapisujemy je z apostrofem, np.
Exupery – Exupery’ego – Exupery’emu – Exupery’ego – Exuperym – Exuperym.
Nazwiska żeńskie
Nazwiska zakończone na spółgłoskę są nieodmienne, np.
Widziałam Lily Potter.Nazwiska zakończone na -ova, -ska odmieniają się jak przymiotniki, np.
Zełenśka – ZełenśkiejNazwiska zakończone na -a odmieniają się jak rzeczowniki, np.
Obama – Obamę
Dla zainteresowanych
To samo nazwisko obce może być odmieniane lub nieodmienne, w zależności od tego, czy nosi je mężczyzna, czy kobieta.
Porównaj:
Widziałam Lily Potter., ale: Widziałem Jamesa Pottera.
Idę z Enolą Holmes., ale: Idę z Sherlockiem Holmesem.
Odmiana obcych nazw geograficznych
Odmianie podlegają:
- nazwy spolszczone, np. Paryż: do Paryża, w Paryżu…, Londyn: do Londynu, w Londynie…
- nazwy, dla których można łatwo znaleźć polski wzorzec fleksyjny; np. Berlin będzie odmieniał się jak Lublin: do Berlina, w Berlinie…
- nazwy słowiańskie, np. Hradec: do Hradca, w Hradcu…, Donieck: do Doniecka, w Doniecku…
- nazwy r. żeńskiego zakończone na -a, np. Atlanta: do Atlanty, w Atlancie…
- nazwy r. męskiego zakończone na -um, np. Chartum: do Chartumu, w Chartumie…
Z Niemiec czy z Niemczech
Jedyną poprawną formą jest z Niemiec. Podobnie jak z Włoch czy z Węgier. Końcówka -ech (Niemczech, Włoszech, Węgrzech) pojawia się wyłącznie w miejscowniku.
Zapamiętaj!
Mieszkam w Niemczech. (Ms.), ale: Wróciłam z Niemiec. (D.)
Kupiła dom we Włoszech. (Ms.), ale: Sprowadza torebki z Włoch. (D.)
Odmianie nie podlegają:
- nazwy francuskie, np. Verdun, Bordeaux
- nazwy r. nijakiego zakończone na -um, np. Monachium
- nazwy zakończone na -o, np. Oslo, Tokio, z wyjątkiem nazw spolszczonych i słowiańskich, np. Drezno: do Drezna, w Dreźnie…
- nazwy niesłowiańskie zakończone na -e, np. New Hampshire
- inne nazwy zwyczajowo nieodmienne takie jak: Bonn, Essen, Peru, Nagasaki itd.
