Podmiot

Podmiot jest jedną z dwóch głównych części zdania. Określa wykonawcę czynności. Odpowiada najczęściej na pytania: kto? co?

Przykłady:

Janek śpi. | kto? Janek → podmiot
Samolot ląduje. | co? samolot → podmiot
Oni znają Basię. | kto? oni → podmiot

Podmiot najczęściej jest wyrażony za pomocą rzeczownika lub zaimka w mianowniku, np. dziecko, kot, ona, wszyscy. Może być jednak wyrażony również innymi częściami mowy, np. liczebnikiem: Dwóch przyszło na spotkanie.

Nie w każdym zdaniu podmiot jest wyrażony wprost. Czasami można go rozpoznać na podstawie formy orzeczenia i kontekstu. Taki podmiot nazywamy podmiotem domyślnym, np. Idę do szkoły. Nie ma tu wyrazu, który bezpośrednio wskazywałby podmiot, ale na podstawie formy czasownika idę wiemy, że chodzi o 1. os. lp. Podmiotem domyślnym jest więc ja.

Szczegółowe informacje na temat rodzajów podmiotu znajdziesz tutaj.

Wyróżniamy następujące rodzaje podmiotów:

Podmiot gramatyczny

Najczęściej jest wyrażony za pomocą rzeczownika bądź zaimka w mianowniku, czyli odpowiada na pytania: kto? co?, np.

Adam (kto?) nie pożyczył mi zeszytu.
Pada deszcz. (co?)

Podmiot logiczny

Jest wyrażony najczęściej za pomocą rzeczownika lub zaimka w dopełniaczu. Odpowiada na pytania: kogo? czego?, np.

Hani (kogo?) nie było dzisiaj w szkole.

Podmiot domyślny

Nie jest wyrażony wprost, ale możemy go określić na podstawie formy orzeczenia i kontekstu, np.

Poszła na spacer. → Na podstawie końcówki czasownika w czasie przeszłym (poszła) wiemy, że chodzi o osobę rodzaju żeńskiego. Podmiotem domyślnym jest ona.

Podmiot szeregowy

Składa się z dwu lub więcej członów w mianowniku, które mogą być połączone przecinkami lub spójnikami i, oraz, lub, albo, np.

Mama i tata wrócili z pracy.
W sadzie kwitną jabłonie, grusze oraz wiśnie.

Podmiot towarzyszący

Składa się z podmiotu głównego oraz towarzyszącego mu wyrazu lub wyrażenia połączonego z nim najczęściej przyimkiem z, np.

Ola z Kasią poszły do kina.

Zdania bezpodmiotowe

W zdaniach bezpodmiotowych nie można ustalić wykonawcy czynności, np. Przygotowano piękny występ.