Znaki interpunkcyjne

W języku polskim wyróżniamy 10 znaków interpunkcyjnych (przestankowych):

Kropkę stawiamy:

• na końcu zdania (wypowiedzenia), np. Zjadłam zupę.
• po niektórych skrótach, np. godz.
• po inicjałach imion i nazwisk, np. A. Mickiewicz, Adam M.

Przecinek stawiamy:

• w wyliczeniach, np. Zaprosiłam Anię, Izę, Martę.
• przed spójnikami czyli, a, ale, np. Jest biedny, ale szczęśliwy.
• przed wyrażeniami a także, jak również, np. Jest moją żoną, jak również przyjaciółką.
• przed powtórzonymi spójnikami, np. Nie znam ani Basi, ani Matyldy.
• kiedy oddzielamy wtrącenia, imiesłowowe równoważniki zdania, wołacz, zdanie nadrzędne od podrzędnego, np. Na wakacje pojechałam, jak co roku, do Białki Tatrzańskiej. Emilko, zjedz zupę. Kiedy wrócę, będzie ciemno.
  Więcej informacji na temat zasad używania przecinków znajdziesz tu.

Znak zapytania stawiamy:

• na końcu pytania, np. Jak się czujesz?

Znak wykrzyknienia stawiamy:

• w rozkazach, okrzykach, zawołaniach, , wyrazach dźwiękonaśladowczych lub gdy chcemy podkreślić siłę wypowiedzi, np. Zabierz to!, Ach!

Dwukropek stawiamy:

• przed przytoczeniem słów, np. Dowódca wykrzyknął: „Do boju!”
• przed wyliczeniem szczegółów, np. Do ciasta na pizzę potrzebujemy: mąkę, wodę, drożdże, sól i oliwę.

Średnik stawiamy:

• kiedy chcemy oddzielić rozbudowane wypowiedzi lub wyliczenia, np. Opuszczone domostwa służyły im za leża i barłogi; po nocach pełnych niepokoju matki nie odnajdywały swych dzieci, mężowie żon.
  Średnik jest czymś pomiędzy kropką a przecinkiem – ma mniejszą moc niż kropka i większą moc niż przecinek.

Myślnik stawiamy:

• do zaznaczenia zawieszenia głosu lub wyodrębnienia wtrącenia
• w zapisie dialogów, np:
  — Dobry wieczór, dobry wieczór. Najmocniej przepraszam, nie chciałbym być zbyt natrętny, ale czy nie mylę się sądząc, że jesteś Córką Ewy?
  — Mam na imię Łucja — odpowiedziała, nie bardzo rozumiejąc, o co mu chodzi.

Wielokropek stawiamy:

• kiedy chcemy zasygnalizować gwałtowne przerwanie wypowiedzi, niedomówienie lub wahanie

CIĄG DALSZY W PRZYGOTOWANIU

Kropkę stawiamy:

• gdy skrót powstał z pierwszej litery (lub pierwszych liter) wyrazu, np. s. (strona), dyr. (dyrektor), kier. (kierownik), prof. (profesor), gen. (generał)

• gdy ostatni człon skrótu rozpoczyna się spółgłoską, np. tj. (to jest), ds. (do spraw)

• po każdej literze w skrótach wielowyrazowych w przypadku, gdy drugi lub kolejny człon zaczyna się od samogłoski, np. c.o. (centralne ogrzewanie), p.n.e. (przed naszą erą)

Kropki nie stawiamy:

• w skrótach zawierających ostatnią literę wyrazu, np. dr (doktor), nr (numer), mjr (major), mgr (magister). Uwaga! Jeżeli skrót został użyty w przypadkach zależnych (czyli innych niż mianownik), wówczas należy postawić kropkę.
  Porównaj:
  To jest mgr Łukasz Witkowski. ale: Mamy spotkanie z mgr. Łukaszem Witkowskim.

• w skrótach nazw jednostek miar, wag i jednostek monetarnych, np. zł (złoty), kg (kilogram), min (minuta), m (metr)