Rodzaje orzeczeń
Decydowanie
Wyróżniamy dwa rodzaje orzeczeń:
Orzeczenie czasownikowe
Jest wyrażone za pomocą czasownika, najczęściej w formie osobowej. Może być również wyrażone za pomocą nieosobowych form czasownika zakończonych na -no lub -to. Np.
Kuba ogląda film.
Sąsiedzi wyjechali za granicę.
Paliwo się skończyło.
Wczoraj rozdano dyplomy.
Orzeczenie imienne
Składa się z łącznika i orzecznika.
Łącznik to najczęściej osobowa forma czasowników: być, zostać, stać się. Łącznikiem może być również wyraz to.
Orzecznik może być wyrażony za pomocą rzeczownika, przymiotnika, imiesłowu przymiotnikowego, przysłówka, liczebnika lub zaimka. Np.
Piotrek jest ostatni na liście. →
jest (łącznik)
ostatni (orzecznik – przymiotnik)
Kasia została malarką. →
została (łącznik)
malarką (orzecznik – rzeczownik)
Andrzej to pracownik naszej szkoły. →
to (łącznik)
pracownik (orzecznik – rzeczownik)
Ania stała się sławna. → stała
się (łącznik) sławna (orzecznik
– przymiotnik)
Na zawodach byłem piąty. →
byłem (łącznik)
piąty (orzecznik – liczebnik)
Czy wiesz, że?
Czasowniki być, zostać, stać się mogą
również tworzyć orzeczenie czasownikowe, kiedy
oznaczają obecność w jakimś miejscu, np.
Dzieci są w szkole.
Paweł został w szkole po lekcjach.
Rodzaje orzeczeń (łatwe)