Rodzaje zdań współrzędnie złożonych
Decydowanie
Łączne
Informują o czynnościach współistniejących. Stosuje się w nich następujące spójniki: i, oraz, ani, jak, też, także, jakże. Mogą być również bezspójnikowe (wówczas rozdzielamy je przecinkiem). Np.
Siedzę na krześle i czytam gazetę.
Kosiłam trawę, podcinałam krzewy.
Wykres: _____(1)_____ ….. _____(2)_____
Rozłączne
Informują o czynnościach wykluczających się (czyli takich, które nie mogą istnieć jednocześnie). Pomiędzy zdaniami składowymi stawiamy spójniki: lub, albo, bądź, czy, przed którymi nie stawiamy przecinków ( z wyjątkiem sytuacji, w których dany spójnik się powtarza). Np.
Pojedziemy nad morze lub w góry.
Poczytam książkę lub obejrzę serial.
Albo zrobię pierogi, albo kupię gotowe.
Wykres: _____(1)_____ < ….. > _____(2)_____
Przeciwstawne
Jedno zdanie składowe przeciwstawia się drugiemu (występują w nich różne treści). W zdaniach przeciwstawnych stosuje się spójniki: a, ale, lecz, zaś, wszakże, natomiast, jednak, przeciwnie, tymczasem, przed którymi stawia się przecinek. Np.
Nauczyłem się wszystkich wzorów, ale nie umiem z nich korzystać.
Ja kroiłam szczypiorek, tymczasem ona obrała jajka.
Wykres: _____(1)_____> ….. <_____(2)_____
Wynikowe
Treść jednego zdania składowego wynika z drugiego dzięki zastosowanym spójnikom: więc, zatem, toteż, dlatego. Przed tymi spójnikami stawia się przecinek. Np.
Padało, więc nie wyszliśmy na spacer.
Zaspałam, dlatego nie zdążyłam na autobus.
Wykres: _____(1)_____ > ….. > _____(2)_____
Zapamiętaj!
Wykresy zdań składowych w zdaniach współrzędnie złożonych rysujemy na tym samym poziomie!
Rodzaje zdań współrzędnie złożonych (łatwe)