Rodzaje podmiotów
Pytania
Wyróżniamy następujące rodzaje podmiotów:
Podmiot gramatyczny
Najczęściej jest wyrażony za pomocą rzeczownika bądź zaimka w mianowniku, czyli odpowiada na pytania: kto? co?, np.
Adam (kto?) nie pożyczył mi
zeszytu.
Pada deszcz. (co?)
Podmiot logiczny
Jest wyrażony najczęściej za pomocą rzeczownika lub zaimka w dopełniaczu. Odpowiada na pytania: kogo? czego?, np.
Hani (kogo?) nie było dzisiaj w szkole.
Podmiot domyślny
Nie jest wyrażony wprost, ale możemy go określić na podstawie formy orzeczenia i kontekstu, np.
Poszła na spacer. → Na podstawie końcówki czasownika w czasie przeszłym (poszła) wiemy, że chodzi o osobę rodzaju żeńskiego. Podmiotem domyślnym jest ona.
Podmiot szeregowy
Składa się z dwu lub więcej członów w mianowniku, które mogą być połączone przecinkami lub spójnikami i, oraz, lub, albo, np.
Mama i tata wrócili z pracy.
W sadzie kwitną jabłonie, grusze oraz
wiśnie.
Podmiot towarzyszący
Składa się z podmiotu głównego oraz towarzyszącego mu wyrazu lub wyrażenia połączonego z nim najczęściej przyimkiem z, np.
Ola z Kasią poszły do kina.
Zdania bezpodmiotowe
W zdaniach bezpodmiotowych nie można ustalić wykonawcy czynności, np. Przygotowano piękny występ.
Rodzaje podmiotów (średnie)