Lista notatek
Skróty i skrótowce
Podtematy
Skróty i skrótowce
Skrót to skrócona forma wyrazu lub wyrażenia. Skróty najczęściej zapisujemy małymi literami (nr, dyr., tzn.). Występują tylko w tekście pisanym – wymawiamy pełną formę wyrazu.
Kropka w skrótach
- kropkę piszemy, kiedy chodzi o skrót pierwszej lub pierwszych liter, np. s. (strona), dyr. (dyrektor);
- kropkę stawiamy w przypadku, gdy ostatni człon skrótu rozpoczyna się spółgłoską, np. tj. (to jest), ds. (do spraw);
- kropkę piszemy po każdej literze w skrótach wielowyrazowych w przypadku, gdy drugi lub kolejny człon zaczyna się od samogłoski, np. c.o. (centralne ogrzewanie), p.n.e. (przed naszą erą);
- kropki nie stawiamy w skrócie zawierającym ostatnią literę wyrazu, np. dr (doktor), nr (numer);
- kropki nie piszemy w nazwach jednostek miar, wag i jednostek monetarnych, np. zł (złoty), kg (kilogram).
Skrótowiec to skrócona forma dłuższego wyrażenia, zazwyczaj wielowyrazowej nazwy własnej (instytucji, organizacji, przedsiębiorstwa itd.). Skrótowce zapisujemy wielkimi (PAN, ZUS) lub małymi literami (żelbet) bez kropek. W przeciwieństwie do skrótów skrótowce mogą występować również w formie mówionej.
Do góryRodzaje skrótowców
Wyróżniamy trzy główne rodzaje skrótowców:
Literowce
Tworzymy poprzez połączenie pierwszych liter poszczególnych członów nazwy, a litery wymawiamy osobno, np.
NBP → wym. [en-be-pe] (Narodowy Bank Polski)
AGD → wym. [a-ge-de] (artykuły gospodarstwa domowego)
Głoskowce
Tworzymy podobnie jak literowce, ale wymawiamy łącznie, np.
GUS → wym. [gus] (Główny Urząd Statystyczny)
PESEL → wym. [pesel] (Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności)
Sylabowce
Tworzymy poprzez połączenie pierwszych sylab lub grup głosek poszczególnych członów nazwy, np.
Polfa (Polska Farmacja)
Pafawag (Państwowa Fabryka Wagonów)
Ponadto istnieją tzw. skrótowce mieszane, będące kombinacją dwóch lub trzech typów, np.:
CBOS → wym. [cebeos] (Centrum Badania Opinii Społecznej) to skrótowiec literowo-głoskowy
Do góry
