Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone
Decydowanie
Zdanie złożone to zdanie, które posiada dwa lub więcej orzeczeń. Każde z orzeczeń tworzy tzw. zdanie składowe. W zależności od relacji między nimi, zdania złożone dzielą się na dwa rodzaje:
Zdania współrzędnie złożone
Zdania składowe wzajemnie się uzupełniają, ale równie dobrze mogłyby istnieć samodzielnie. Innymi słowy, jeśli usunęlibyśmy jedno ze zdań, to drugie i tak stanowiłoby sensowną całość. Np.
Zrobię sałatkę albo zamówię pizzę. → Zrobię sałatkę. (1), Zamówię pizzę. (2)
Wyszło słońce, więc pojechaliśmy na plażę → Wyszło słońce. (1), Pojechaliśmy na plażę. (2)
Mama czyta książkę, tata ogląda mecz. → Mama czyta książkę. (1), Tata ogląda mecz. (2)
W zdaniach współrzędnie złożonych zdania składowe są połączone spójnikami i, a, oraz, albo, lub, czy, bądź, ale, lecz, jednak, zaś, natomiast, więc, zatem, toteż, dlatego, czyli, aczkolwiek, ani lub bezspójnikowo (wówczas należy oddzielić je przecinkiem).
Zdania podrzędnie złożone
Jedno ze zdań składowych jest zdaniem nadrzędnym względem drugiego, które nazywamy zdaniem podrzędnym. Zdanie nadrzędne przekazuje pełną informację, zaś zdanie podrzędne jest niejako urwane, w związku z czym nie może istnieć samodzielnie. Np.
Myślałam, że o tym wiesz. → Myślałam (N) że o tym wiesz (P)
Zadzwonię, kiedy wrócisz do domu. → Zadzwonię (N) kiedy wrócisz do domu (P)
Zdania składowe w zdaniach podrzędnie złożonych są połączone spójnikami że, bo, gdy, aby, jeżeli, bowiem, gdyż, ponieważ, jak, aby, żeby, niż lub zaimkami względnymi, takimi jak kogo, jakie, która itp.
Zarówno zdania współrzędnie złożone, jak i zdania podrzędnie złożone możemy dalej podzielić na kilka rodzajów. Szczegółowe informacje o rodzajach zdań współrzędnie złożonych znajdziesz tu, zaś o rodzajach zdań podrzędnie złożonych tu.
Zdania współrzędnie i podrzędnie złożone (łatwe)